Sokowirówka, czy wyciskarka - co wybrać? Cechy obu rodzajów urządzeń

Marek Kowalski
Sokowirówka, czy wyciskarka - co wybrać? Cechy obu rodzajów urządzeń

Co jest lepsze, sokowirówka, czy wyciskarka? To źle postawione pytanie. Oba rodzaje urządzeń charakteryzują się specyficznymi własnościami mającymi wpływ na to, jak będzie wyglądał i smakował uzyskany z nich sok. Duże znaczenie mają nie tylko kwestie konstrukcyjne i techniczne, ale również to, z jakich składników chcesz wykonać sok. Mamy nadzieję, że nasz poradnik ułatwi wam wybór typu urządzenia najbardziej odpowiadającego waszym potrzebom.

2

Żeby przez cały rok pić pyszne świeże soki, potrzeba dobrej, użytecznej sokowirówki. W sklepach stacjonarnych i internetowych jest wiele takich urządzeń. Aby pomóc Ci wybrać model, który będzie naprawdę niezastąpionym narzędziem w kuchni, zebraliśmy w tym materiale wszystkie rzeczy, które trzeba wiedzieć o nowoczesnych sokowirówkach.

Rodzaje sokowirówek

sokowirówki

W sprzedaży dostępne są różne rodzaje sokowirówek: klasyczne uniwersalne sokowirówki szybkoobrotowe z separatorem trapezowym (lub po prostu uniwersalnym, odśrodkowym), modele z cylindrycznym separatorem, wolnoobrotowe wyciskarki śrubowe (zwane też ślimakowymi) i wyciskarki do cytrusów. Istnieją również modele łączące możliwości kilku typów, np. uniwersalne sokowirówki szybkoobrotowe z wyciskarką do cytrusów. Warto zauważyć, że dysze i innego typu akcesoria do wytwarzania soku są również spotykane w maszynkach do mielenia mięsa oraz kuchennych robotach wieloczynnościowych. Przyjrzyjmy się bliżej poszczególnym typom urządzeń umożliwiających przemianę warzyw i owoców w pyszny sok.

Uniwersalne sokowirówki

Philips_HR1869_04

Philips Avance Collection HR1869, jedna z najnowszych szybkoobrotowych sokowirówek uniwersalnych na polskim rynku. Zapraszamy do lektury testu tego modelu [LINK]

Uniwersalne sokowirówki szybkoobrotowe są najczęściej spotykanym typem urządzeń do domowej produkcji soku. Są one przeznaczone do ekstrakcji soku z twardych i miękkich owoców i warzyw, owoców cytrusowych, a także owoców, które mają małe cząstki, np. truskawki, agrest itp. W takich urządzeniach produkt przechodzi przez przewężenie i dostaje się do obracającego się z dużą prędkością oddzielacza (zwanego też separatorem), którego dolna część (w niektórych modelach - jak na powyższym zdjęciu - jest to górna część) jest wyposażona w krążek z tarką. Sam rozdzielacz ma najczęściej kształt trapezu.

Tarka miele produkt, po czym na skutek działania siły odśrodkowej sok oddziela się od pulpy i przechodzi przez filtr. Następnie specjalnym wyżłobieniem, czy też rynienką sok jest przekazywany do dyszy sokowirówki i spływa do pojemnika do zbierania soku, dzbanka lub szklanki.

Pozostałe resztki przetworzonych warzyw i owoców są w takich modelach zazwyczaj automatycznie umieszczane w wyjmowalnym pojemniku na odpadki. Tego typu urządzenia mają w swojej ofercie praktycznie wszyscy producenci drobnego, kuchennego sprzętu AGD, m.in. Philips, Zelmer, Bosch, Braun, czy Kenwood.

Uniwersalne sokowirówki z cylindrycznym separatorem 

To mniej popularny typ szybkoobrotowych sokowirówek. Cechą charakterystyczną jest to, że urządzenia tego typu wyposażane są w walcowate filtry separujące miąższ i sok. Obracające się ścianki filtra są ułożone pod kątem prostym w stosunku do płyty z tarką, na którą spadają ścierane warzywa i owoce. Taka konstrukcja sokowirówek uniemożliwia automatyczne przedostawanie się resztek mielonych warzyw i owoców do odpowiednich pojemników. W rezultacie taki typ sokowirówki musi być często czyszczony. Większa uciążliwość w eksploatacji w pewnym stopniu tłumaczy niższą popularność tego typu urządzeń. 

Warto jednak wiedzieć, że skuteczność sokowirówki z cylindrycznym separatorem jest nieznacznie wyższa niż w przypadku klasycznej uniwersalnej sokowirówki z separatorem trapezowym. W zależności od modelu, średnio o 10-15 %. Większa efektywność jest właśnie wynikiem tego, że miąższ nie jest automatycznie przerzucany do pojemnika, lecz cały czas jest poddawany dużej sile odśrodkowej, co powoduje dłuższe filtrowanie soku. Dlatego też niektórzy konsumenci, którzy chcą zminimalizować straty soku przy przetwarzaniu surowca, zwłaszcza podczas letnich zbiorów z działek, decydują się na ten typ mając na uwadze większą częstość mycia urządzenia. Modele z cylindrycznym separatorem zazwyczaj są produkowane przez wschodnich producentów i firmy z krajów byłego WNP. Sokowirówki posiadające cylindryczny separator mają jeszcze jedną zaletę - silnik może pracować prawie bez przerwy, wystarczy tylko od czasu do czasu przerwać na chwilę pracę na oczyszczenie filtra. To po prostu bardzo pasuje działkowcom i chałupnikom z duża ilością produktów wymagających przetworzenia na sok.

Sokowirówki, czy też raczej wyciskarki śrubowe, zwane też ślimakowymi

Tej klasy urządzenia ostatnio stają się coraz bardziej popularne wśród miłośników wszelkiego rodzaju soków. W tego typu sprzęcie sok uzyskiwany jest w nieco inny sposób, niż w przypadku klasycznych sokowirówek szybkoobrotowych. W wyciskarkach owoce i warzywa wprowadzone do odpowiedniego wylotu, są następnie powoli miażdżone (wyciskane) przez wolno obracającą się śrubę, zwaną też niekiedy mechanizmem ślimakowym. 

wyciskarka

Wyciskarka Sana EUJ-606

To powoduje "kruszenie" załadowanych produktów i generuje sok. Następnie sok oddziela się od pulpy; przechodzi on przez separator i jest dostarczany do specjalnego kanału wyciskarki, gdzie spływa do dziobka , a stamtąd do kubka lub innego pojemnika. Odpadki są wydalane albo do specjalnego pojemnika, albo w ogóle poza sokowirówkę na specjalnej rynnie.
W przeciwieństwie do wcześniej przedstawionych typów sokowirówek, wyciskarki nie wymagają wysokich prędkości obrotowych, co automatycznie przekłada się na niższe zużycie energii niż w przypadku sokowirówek szybkoobrotowych. Ponadto wyciskarki działają często znacznie ciszej. 

Wyciskarki są urządzeniami umożliwiającymi produkcję soku z bardzo szerokiej gamy produktów: miękkich i twardych owoców i warzyw, w tym również takich jak np. liście kapusty, jarmuż, szpinak, pietruszka, koperek itp. Wyciskarki bez problemu poradzą sobie również z jagodami, owocami cytrusowymi, a nawet z orzechami, migdałami czy ziołami.

Wyciskarki do cytrusów

do-cytrusów

Wyciskarka do cytrusów, model Hoberg D1000.350

Pomimo faktu, że sok z owoców cytrusowych, może być otrzymany za pomocą dowolnej sokowirówki czy wyciskarki, gdy pije się go częściej niż inne soki, lepiej jest kupić specjalny model do cytrusów przeznaczony - wówczas sam proces uzyskania w wyciskarce świeżego soku pomarańczowego lub grejpfrutowego jest łatwiejszy i szybszy.

W modelach tych silnik porusza obracające się żebrowane stożki sokowirówki, na których ręcznie umieszcza się połówki owoców cytrusowych, a tym samym jest z nich wyciskany sok. Na rynku dostępne są również modele sokowirówek do cytrusów z mechanizmem zaciskowym, w których ręczne trzymanie owoców nie jest konieczne. Sok i pulpa dostaje się do elementu filtrującego: sok jest przekazywany do wylewki sokowirówki, pozostałości w postaci miazgi pozostają na sitku. Urządzenia tego rodzaju mogą być wyposażone w wymienne stożkowe nasadki o różnych wielkościach przystosowane do różnych owoców cytrusowych. Wyciskarki do cytrusów to najczęściej urządzenia energooszczędne, nie wymagają one dużych mocy, a tym samym podczas pracy są też zazwyczaj znacznie cichsze od mocniejszych uniwersalnych sokowirówek szybkoobrotowych. Skoro o mocy mowa, warto przyjrzeć się istotności parametrów poszczególnych typów sokowirówek i wyciskarek.

Moc urządzenia

kenwood-excel-pro-JE880-2kW

Szybkoobrotowa sokowirówka Kenwood Excel Pro JE880 - jeden z najmocniejszych modeli na rynku, dysponuje mocą aż 2000W.

Jest to ważny parametr, na który warto zwrócić uwagę , zwłaszcza jeśli zdecydujesz się na zakup uniwersalnej sokowirówki. Modele ekonomiczne, tanie w zakupie mogą dysponować niewielką mocą - do 500 W, droższe - nawet do 2000 W (np. widoczny na fotografii model marki Kenwood). Im większa jest moc silnika , tym większa jest - zazwyczaj - szybkość obrotów separatora, a także ilość uzyskanego czasu w jednostce czasu. Warto zapamiętać, że im wyższa jest prędkość obrotowa w separatorze tym więcej pulpy wpada do soku (uda się jej przejść przez ścianę filtra siatkowego ), ale i mniej jest wtedy odpadów. Bardziej przejrzysty sok uzyskuje się przy zmniejszonej prędkości obrotów wirówki, ale ilość celulozy i odpadów w tym przypadku będzie większa.
Do użytku domowego wystarczy poziom mocy uniwersalnej sokowirówki rzędu 500-1000 W. Z kolei wyciskarki śrubowe (ślimakowe), odznaczają się mocą rzędu 200-400 W, co jest w zupełności wystarczające. Jeszcze mniejszą moc (również wystarczającą do ich zasilania) mają wyciskarki do cytrusów: do 100 watów.

Prędkość robocza

Dla różnych owoców optymalne będą różne prędkości wirowania (szybkość obrotowa separatora sokowirówki). Miękkie owoce powinny być przetwarzane na sok podczas mniej intensywnych obrotów sokowirówki, grube i twardsze warzywa i owoce wymagają dużej szybkości. Dlatego też pożądane jest, by uniwersalna sokowirówka miała co najmniej 2 prędkości - to najczęściej spotykany wariant. Istnieją jednak sokowirówki oferujące tylko jedną prędkość wirowania, są to najczęściej najbardziej budżetowe modele. Z drugiej strony na rynku można znaleźć również sokowirówki z kilkoma prędkościami wirowania, co pozwala użytkownikom mieć większy wpływ zarówno na efektywność urządzenia jak i jakość, klarowność i gęstość pozyskiwanego z urządzenia soku. Informacja o tym, jakie szybkości są odpowiednie dla różnych produktów, zawsze powinna być umieszczona w instrukcji obsługi sokowirówki. W przypadku, jeśli urządzenie posiada układ sterowania elektronicznego, informacja ta zostanie wyświetlona na wyswietlaczu.

Miękki start silnika

Miękki start silnika jest to funkcja istotna dla uniwersalnych sokowirówek szybkoobrotowych, ponieważ daje możliwość rozpoczęcia wyciskania soku bez jego rozbryzgiwania z powodu zbyt dużej początkowej prędkości obrotowej separatora. Również dla samego silnika stopniowe osiąganie docelowej prędkości jest lepsze ze względu na jego dłuższą trwałość.

Automatyczny wyrzut masy włóknistej /pulpy

Jak już wspominaliśmy, w klasycznych uniwersalnych sokowirówkach miazga odpadowa jest wyrzucana do wyznaczonego wymiennego pojemnika (jego wielkość zależy od modelu i wynosi od ok. 0,5 l do nawet kilku litrów). Jest to podyktowane samą technologią produkcji soku. Niektóre sokowirówki Philips mają zamontowany separator niejako "do góry nogami" (przykładem jest pokazany wcześniej na zdjęciu model holenderskiej marki). Chodzi o to, że wytłoczyny pod wpływem siły odśrodkowej nie wlatują od razu do zbiornika lecz uderzają od wewnątrz w obudowę komory sokowirówki, a następnie niejako "spływają" do właściwego pojemnika na odpadki. Takie modele mają zdejmowany segment na pulpę, znajduje się on pod separatorem. Taka konstrukcja czyni całe urządzenie bardziej zwartym, a proces produkcji soku jest czystszy dla otoczenia.

Z kolei w sokowirówkach z cylindryczną tuleją odrzucanie pulpy wygląda inaczej - nie da się jej odrzucić do zewnętrznego pojemnika, gromadzi się ona w komorze wirówki i po prostu co jakiś czas trzeba zatrzymać urządzenie i ręcznie usunąć nieprzetworzone resztki, chociaż są modele, które wyposażane są w dodatkową dźwignię czyszczącą cylindryczną tuleję separatora.

W wyciskarkach ślimakowych (śrubowych) pulpa oddzielona od soku jest automatycznie usuwana, ale nie poprzez siłę odśrodkową (za mała prędkość obrotowa mechanizmu ślimakowego), tylko powoli przesuwa się wzdłuż specjalnego kanału na zewnątrz urządzenia (lub do specjalnego pojemnika, jeżeli dany model jest w niego wyposażony).

We wszystkich wyciskarkach do cytrusów pulpa owoców cytrusowych gromadzi się na siatce filtra a sok leci dalej. Sprzątanie pulpy odbywa się tutaj najczęściej ręcznie. Nawiasem mówiąc, to siatka filtra może być podwójna albo z otworami o różnych średnicach, co pozwala na regulowanie ilości masy w gotowym soku.

Materiał separatora

W szybkoobrotowych sokowirówkach uniwersalnych separator jest niemal zawsze wykonany ze stali nierdzewnej, gdyż taki materiał może przyjąć duże obciążenia wynikające z wysokiej prędkości obrotowej podczas pracy urządzenia.

W wyciskarkach śrubowych dopuszczalne są elementy z tworzywa sztucznego, są to najczęściej elementy filtra pozwalające na oddzielenie soku od pulpy - szybkości tutaj uzyskiwane są na tyle małe, że obciążenie siłami odśrodkowymi jest znikome. Podobnie rzecz wygląda w przypadku wyciskarek do owoców cytrusowych. Filtry kratowe wykonane z tworzyw sztucznych nie powinny wzbudzać naszych podejrzeń co do trwałości. Oczywiście są również modele wyposażone w metalowe kratownice, ale to już raczej kwestia wzornictwa i wyższej ceny urządzenia.

Systemy podawania soku

Większość nowoczesnych sokowirówek (wszystkich typów) działa bezpośrednio, co oznacza, że soki z nich mogą być od razu umieszczane np. filiżance lub innym dogodnym dla użytkownika pojemniku (do niektórych modeli dodawane są praktyczne dzbanki). Modeli, w których sok wpada najpierw do specjalnie zabudowanego pojemnika (którego w trakcie pracy urządzenia nie można wyjąć), w tej chwili już się praktycznie nie spotyka. Wynika to z dietetycznych zaleceń, iż świeży sok należy pić od razu po przygotowaniu, póki jest w nim najwięcej witamin i wartości odżywczych.

Technologia-kropla-stop, czyli blokada kapania

Przydatne rozwiązanie, którego istotą jest to, że wylewka sokowirówki (aktualne dla wszystkich typów ) może zostać podniesiona lub obrócona przez użytkownika po wyciśnięciu soku. Przepływ płynu jest wtedy zablokowany i resztki wyciśniętego soku nie wylądują na stole po zabraniu szklanki czy dzbanka.

Ładowanie, taca, popychacz

To absolutnie nie przypadek, że komory popychaczy we współczesnych sokowirówkach (dowolnego typu) są tak długie. Chodzi o bezpieczeństwo użytkowania. Dzięki tak dużej wysokości zmniejsza się ryzyko, że podczas działania sprzętu ktokolwiek dotknie palcem szybkoobrotowej tarki czy miażdżącej śruby mechanizmu ślimakowego. Dobrze jest gdy wybierana sokowirówka szybkoobrotowa wyposażona jest w otwór wlotowy na owoce i warzywa o odpowiednio dużej średnicy - na tyle dużej aby, na przykład, umieścić w komorze popychacza całe jabłko lub pomidora - wówczas znacznie upraszcza to i przyspiesza proces uzyskiwania soku. W przypadku wyciskarek ślimakowych nie unikniemy krojenia owoców i warzyw na kawałki. Specyfika konstrukcji tego typu urządzeń sprawia, że otwory wlotowe dla pokarmu roślinnego, z którego chcemy uzyskać sok, są zbyt małe, by wrzucić np. całego pomidora.

Specjalne popychacze z tworzyw sztucznych są obecnie niemal zawsze dostarczane z sokowirówkami. Pomagają one przepchnąć produkty przez komorę popychacza i docisnąć je do tarki sokowirówki, czy śruby wyciskarki. Popychacz może być podwójny - wówczas jeden jest wsunięty w drugi. Takie rozwiązanie pozwala regulować wielkość komory popychacza, co może być przydatne, gdy dysponujemy urządzeniem o dużym otworze (zmieszczą się całe jabłka) a my chcemy uzyskać świeży sok z cienkich, młodych marchewek. W niektórych modelach otrzymamy w zestawie również pusty tłoczek i miarkę z podziałką, wszystko po to by precyzyjnie odmierzyć składniki na sok.

Taca sokowirówki lub wyciskarki to również przydatny dodatek, ułatwiający podawanie produktów, szczególnie w sytuacji, gdy dysponujemy modelem o wąskim otworze wlotowym. Tacka ułatwia również przetwarzanie drobnych produktów, np. malin czy borówek amerykańskich.

Materiał obudowy

Obudowa sokowirówki może być wykonana w całości z metalu, tworzywa sztucznego lub innych materiałów. Użyte materiały do wykonania korpusu nie mają wpływu na robocze charakterystyki urządzenia, w tym przypadku chodzi jedynie o wygląd. Co prawda metal jest teoretycznie trwalszy od plastiku, ale ostrożne obchodzenie się z sokowirówką w plastikowej (zwykle znacznie tańszej) obudowie również może zapewnić długoletnie użytkowanie urządzenia. Naturalnie obecność metalu we wzornictwie danego produktu najczęściej oznacza wyższą cenę danego modelu. Warto też pamiętać, że korpus z błyszczącej stali czy czarnego błyszczącego plastiku wysokiej jakości nader chętnie uwydatnia wszelkie odciski palców i inne zabrudzenia. 

Bezpieczna eksploatacja

W nowoczesnych sokowirówkach nie ma już ryzyka, że zbyt długie użytkowanie urządzenia spowoduje uszkodzenie sprzętu czy nawet pożar. We wszystkich aktualnie produkowanych urządzeniach do produkcji soku (mowa o sprzęcie zasilanym energią elektryczną) stosuje się ochronę silnika przed przegrzaniem - urządzenie po prostu się automatycznie wyłącza i nie ma możliwości jego powtórnego włączenia dopóki odpowiednie komponenty nie ostygną. W rzeczywistości wielu modeli nie zaleca się używać powyżej określonego czasu, po którym trzeba zrobić przerwę (szczegóły zawsze podane są w instrukcji).

Zabezpieczenie przed przypadkowym włączeniem to kolejna technologia, która służy bezpieczeństwu użytkownika. W tym przypadku chodzi o systemy uniemożliwiające włączenie urządzenia, gdy jest ono nieprawidłowo zmontowane. Jeżeli jakikolwiek element sokowirówki został nieprawidłowo, np. krzywo założony, urządzenie się po prostu nie uruchomi. To bardzo istotne zabezpieczenie, szczególnie w sytuacji, gdy świeże soki robią z wami dzieci. Z oczywistych względów dzieci nie powinny same robić soków bez asysty rodziców/opiekunów!

Różności na koniec

Na co jeszcze warto zwracać uwagę wybierając swoją wymarzoną sokowirówkę? Podpowiadamy. Przydatnym dodatkiem są np. gumowane nóżki i a jeszcze lepiej nóżki-przyssawki sokowirówki, które pomagają utrzymać ją w miejscu podczas pracy. Kolejny przydatny dodatek to separator piany - jest on zwykle częścią dzbanka na sok. Rzecz użyteczna, gdy nie przepadamy za szczególnie spienionymi sokami. Separator, najczęściej wbudowany w pokrywę dzbanka, pozwala wlać do szklanki sok bez spienionej zawartości. 

Waszym zdaniem

tania00

Które z nich myje się najszybciej? Tak, żeby lenistwo nie zwyciężyło z miłością do soków interesuje mnie głównie opinia o philipiaku

mia00

Sok z sokowirówki - pijąc go każdy wie, że jakość, smak i zapach tego napoju jest nieporównana z tym z kartonu ze sklepowej półki. Z philipiaka jest super. Trzeba zwracać uwagę na moc, wydajność, napęd, rodzaj materiału z którego wykonane są części sokowirówki czy wielkość pojemnika na odpady,

Zaloguj się, aby móc dodawać komentarze.

Testy produktów

więcej testów

Najczęściej poszukiwane